Publicaties - Namenlijst van forten en batterijen van de Stelling van Amsterdam

L.S.,

Al legt de Stelling van Amsterdam wie opmarcheert naar de hoofdstad niemand meer een strobreed in de weg, voor wie de naam van een fort wil spellen is zij nog zeker wel een hindernis. De stroom publicaties over de Stelling neemt de laatste jaren toe en dat is op zich bijzonder toe te juichen. Meer artikelen lijkt echter ook meer verschillende schrijfwijzen te betekenen, waarbij soms ook spellingsinconsequenties binnen een en dezelfde tekst optreden.

Dat in sommige gevallen de officiële naam van het verdedigingswerk een wijziging onderging en de volksmond weer een andere, derde, naam bezigde droeg bij aan de verwarring. In de ogenschijnlijk simpele kwestie blijkt zoveel variatie mogelijk, dat de roep om een namenlijst klonk. Stichting Cultureel Erfgoed Noord-Holland en de Stichting Militair Erfgoed Groot-Amsterdam geven aan die roep gehoor met onderstaande opsomming van de namen van alle forten en batterijen van de Stelling van Amsterdam.

Meer nog dan de wet voorschrijven, wil deze lijst oproepen tot aandacht voor de spelling van deze namen. Uit een correct en consequent gebruik spreekt ter zake kundigheid en aandacht voor de grootsheid van het monument. Afwijkende namen zijn uiteraard niet verboden. Dat zou niet van respect getuigen voor de rol die het monument was toegedacht in het verdedigen van onze vrijheid.

In enkele gevallen is de afwijkende naam ook op de lijst gezet, waarbij de officiële naam de voorkeursspelling geniet en de zich dikwijls in het spraakgebruik al zeer stevig genestelde naam is opgenomen als toegelaten vorm, vergelijkbaar met iemands doop- en roepnaam.

Dit is geen uitputtend overzicht van alle werken van de Stelling van Amsterdam - tussen de forten liggen of lagen nog nevenbatterijen, inundatiekeringen en -kades, liniewallen, buskruitmagazijnen, schut- en damsluizen, voorstellingen en kazematten die niet op deze lijst zijn gezet. De lijst wil louter een spellingsrichtlijn zijn en zegt niets over de status van de (niet) genoemde werken.

• Fort bij Edam
• Fort bij Kwadijk
• Fort benoorden Purmerend
• Fort aan de Nekkerweg
• Fort aan de Middenweg
• Fort aan de Jisperweg
• Fort bij Spijkerboor
• Fort bij Marken-Binnen
• Fort bij Krommeniedijk
• Fort aan Den Ham
• Fort bij Veldhuis
• Fort aan de St. Aagtendijk
• Fort bij Velsen
• Fort Zuidwijkermeer
• Fort bij IJmuiden (Forteiland IJmuiden)
• Positie bij Spaarndam, bestaande uit onder meer:
  • Fort benoorden Spaarndam
  • Voorstelling bij Spaarndam
  • Fort bezuiden Spaarndam
• Fort bij Penningsveer
• Fort bij de Liebrug
• Fort aan de Liede
• Fort bij Vijfhuizen
• Voorstelling bij Vijfhuizen
• Voorpositie bij Cruquius (Fort bij Heemstede)
• Batterij aan de IJweg
• Fort bij Hoofddorp
• Batterij aan de Sloterweg
• Batterij aan de Aalsmeerderweg
• Fort bij Aalsmeer
• Fort bij Kudelstaart
• Fort bij De Kwakel
• Fort aan de Drecht
• Fort bij Uithoorn
• Fort Waver-Amstel
• Fort in de Botshol
• Fort aan de Winkel
• Fort bij Abcoude (Fort Abcoude)
• Batterijen aan het Gein
• Fort bij Nigtevecht
• Fort bij Hinderdam
• Fort Uitermeer
• Vesting Weesp, met onder meer:
  • Torenfort aan de Ossenmarkt (Fort aan de Ossenmarkt)
  • Bastion Bakkerschans
  • Bastion Nieuw Achtkant
  • Bastion Rozeboom
  • Bastion Draaierschans
• Vesting Muiden, met onder meer:
  • Muizenfort
  • Westbatterij
• Fort bij Muiderberg (Fort Coehoorn)
• Kustbatterij bij Diemerdam
• Fort aan het Pampus (Forteiland Pampus)
• Kustbatterij bij Durgerdam

Gepubliceerd op 29 augustus 2008.
Gewijzigd op 12 oktober 2010.

Download de lijst als MS Word-document of PDF-document.

Via o.a. de index van de website Stelling van Amsterdam is meer informatie over de forten en batterijen te vinden. Evenals de namen van andere onderdelen van de Stelling.